e-sąd – elektroniczne postępowanie upominawcze

Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU), czyli postępowanie przed tzw. e-sądem, to postępowanie odrębne uregulowane w art. 505(28)–505(39) Kodeksu postępowania cywilnego. Sprawy z całego kraju rozpoznaje jeden sąd – Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny, a od pozwu pobiera się czwartą część opłaty sądowej (przy wartości przedmiotu sporu powyżej 20 000 zł – 1,25% zamiast 5%). Jest to najszybsza i najtańsza droga do uzyskania nakazu zapłaty, a następnie tytułu wykonawczego, z którym wierzyciel może od razu skierować sprawę do komornika. Poniżej wyjaśniam, na czym polega elektroniczne postępowanie upominawcze, jakich roszczeń można w nim dochodzić, ile kosztuje pozew i jakie realne korzyści odnosi osoba wnosząca sprawę. Sprawy o zapłatę w EPU prowadzi Kancelaria Adwokacka Adwokat Piotr Karwacki w Chełmie.

Czym jest elektroniczne postępowanie upominawcze (e-sąd)?

Elektroniczne postępowanie upominawcze to postępowanie odrębne, uregulowane w art. 505(28)–505(39) Kodeksu postępowania cywilnego. Cała sprawa – od złożenia pozwu, przez wydanie nakazu zapłaty, aż po nadanie klauzuli wykonalności – toczy się wyłącznie w systemie teleinformatycznym. Nie ma papierowych akt, nie ma rozprawy, a strony nie stawiają się w sądzie.

Sprawy z całego kraju rozpoznaje jeden sąd – Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny. Właściwość e-sądu nie zależy od miejsca zamieszkania pozwanego ani od wartości przedmiotu sporu: w EPU można dochodzić również kwot przekraczających 100 000 zł; sprawy o takie kwoty w zwykłym trybie należałyby do sądu okręgowego.

Jakie sprawy można prowadzić przed e-sądem?

• Wyłącznie roszczenia pieniężne – nakaz zapłaty nie może być wydany, jeżeli powód dochodzi roszczenia innego niż pieniężne (art. 505(28) § 2 pkt 1 k.p.c.).
• Roszczenia wymagalne w okresie trzech lat przed dniem wniesienia pozwu (art. 505(29a) k.p.c.) – starszych należności w EPU dochodzić nie można.
• Sprawy, w których nakaz da się doręczyć w kraju – doręczenie pozwanemu poza granicami Polski wyklucza wydanie nakazu (art. 505(28) § 2 pkt 2 k.p.c.).

W praktyce e-sąd wykorzystywany jest przede wszystkim w sprawach o zapłatę z faktur, umów pożyczki, umów najmu i dzierżawy, umów zlecenia i o dzieło, o zwrot zaliczek oraz o odsetki za opóźnienie.

Jak przebiega sprawa w e-sądzie krok po kroku?

Dwa tygodnie od doręczenia nakazu zapłaty ma pozwany na wniesienie sprzeciwu, jeżeli nakaz doręczono mu w kraju (art. 480² § 2 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 505²⁸ § 1 k.p.c.). Skuteczny sprzeciw powoduje, że nakaz zapłaty traci moc, a sąd umarza postępowanie (art. 505(36) k.p.c.). Cała sprawa, od pozwu po klauzulę wykonalności, przebiega w systemie teleinformatycznym e-sądu:

1. Założenie konta w systemie teleinformatycznym e-sądu i uwierzytelnienie użytkownika.
2. Wniesienie pozwu drogą elektroniczną – powód i jego pełnomocnik wnoszą wszystkie pisma wyłącznie za pośrednictwem systemu (art. 505(31) § 1 k.p.c.).
3. Wskazanie danych identyfikacyjnych pozwanego – pozew musi zawierać PESEL albo NIP pozwanego będącego osobą fizyczną, a w przypadku pozostałych podmiotów numer KRS lub NIP (art. 505(32) § 2 k.p.c.).
4. Wskazanie dowodów bez ich załączania – dowody się wymienia, ale nie dołącza do pozwu (art. 505(32) § 1 k.p.c.).
5. Uiszczenie opłaty sądowej – elektronicznie, w toku składania pozwu.
6. Wydanie nakazu zapłaty na posiedzeniu niejawnym, w postaci wyłącznie elektronicznej.
7. Doręczenie nakazu pozwanemu – pozwany ma dwa tygodnie na wniesienie sprzeciwu, do którego również nie dołącza się dowodów (art. 505(35) k.p.c.).
8. Uprawomocnienie i klauzula wykonalności – klauzulę nadaje się w systemie, w postaci elektronicznej.
9. Egzekucja komornicza – wniosek do komornika na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego, weryfikowanego w systemie e-sądu.

Co daje złożenie pozwu w e-sądzie?

Niższa opłata sądowa

Od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym pobiera się czwartą część opłaty (art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Przy wartości przedmiotu sporu powyżej 20 000 zł oznacza to 1,25% zamiast 5% – przy dochodzeniu 50 000 zł opłata wynosi 625 zł zamiast 2500 zł.

Szybkość

Nakaz zapłaty wydawany jest na posiedzeniu niejawnym, bez rozprawy i bez wymiany pism. W praktyce oznacza to uzyskanie orzeczenia w ciągu kilku dni lub tygodni, a nie miesięcy.

Minimum formalności

Do pozwu nie dołącza się dowodów – wystarczy je wskazać. Odpada kompletowanie i kopiowanie dokumentacji, a wraz z nimi koszty i ryzyko braków formalnych.

Pełna zdalność

Sprawę prowadzi się z biura lub z domu, bez wizyty w sądzie i bez dojazdów do Lublina. Dla klienta z Chełma czy powiatu chełmskiego jest to realna oszczędność czasu i kosztów.

Jeden sąd dla całej Polski

Nie ma sporów o właściwość miejscową, a umowa stron o poddanie sporu innemu sądowi nie wiąże, jeżeli powód złożył pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym (art. 46 § 1 k.p.c.).

Prosta droga do komornika

Nakaz zapłaty i klauzula wykonalności mają wyłącznie postać elektroniczną i są dostępne w systemie teleinformatycznym e-sądu. Wniosek egzekucyjny można złożyć bez oczekiwania na papierowy odpis tytułu wykonawczego.

Bezpieczeństwo w razie umorzenia postępowania

Jeżeli pozwany wniesie sprzeciw, sąd umarza postępowanie (art. 505(36) k.p.c.). Powód nie traci jednak skutków wniesienia pozwu: gdy w terminie trzech miesięcy od postanowienia o umorzeniu złoży pozew o to samo roszczenie w innym trybie, skutki prawne wytoczenia powództwa liczy się od dnia wniesienia pozwu w EPU (art. 505(37) § 2 k.p.c.). Uiszczona opłata zaliczana jest na poczet opłaty od nowego pozwu (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c.). Ma to kluczowe znaczenie dla przerwania biegu przedawnienia.

Wygoda przy wielu wierzytelnościach

Dla przedsiębiorców dochodzących zapłaty z wielu faktur EPU jest najbardziej efektywnym narzędziem – powtarzalnym, tanim i w całości elektronicznym.

Ile kosztuje pozew w e-sądzie? Tabela opłat

Wartość przedmiotu sporu	Opłata w zwykłym postępowaniu	Opłata w e-sądzie (1/4)
do 500 zł	30 zł	30 zł*
ponad 500 zł do 1500 zł	100 zł	30 zł*
ponad 1500 zł do 4000 zł	200 zł	50 zł
ponad 4000 zł do 7500 zł	400 zł	100 zł
ponad 7500 zł do 10 000 zł	500 zł	125 zł
ponad 10 000 zł do 15 000 zł	750 zł	188 zł
ponad 15 000 zł do 20 000 zł	1000 zł	250 zł
ponad 20 000 zł	5% wartości (maks. 100 000 zł)	1,25% wartości (maks. 25 000 zł)

* Opłata nie może wynosić mniej niż 30 zł (art. 20 ust. 1 u.k.s.c.), a jej końcówkę zaokrągla się w górę do pełnego złotego (art. 21 u.k.s.c.).

Czego nie można dochodzić w e-sądzie?

• W EPU nie można dochodzić roszczeń niepieniężnych ani należności wymagalnych wcześniej niż trzy lata przed wniesieniem pozwu.
• Konieczne jest podanie danych identyfikacyjnych pozwanego; za ich nieprawidłowe oznaczenie w złej wierze lub wskutek niezachowania należytej staranności sąd może nałożyć na powoda grzywnę (art. 505(32) § 3 k.p.c.).
• Skuteczny sprzeciw pozwanego kończy postępowanie – sprawę trzeba wytoczyć od nowa w trybie zwykłym.
• Jeżeli nakazu nie da się doręczyć pozwanemu w kraju, sąd uchyla go i umarza postępowanie, chyba że powód w wyznaczonym przez sąd terminie, nie dłuższym niż miesiąc, usunie przeszkodę w doręczeniu (art. 505(34) k.p.c.).
• W razie umorzenia każda ze stron ponosi koszty procesu związane ze swym udziałem w sprawie (art. 505(37) § 1 k.p.c.).

Dostałem nakaz zapłaty z e-sądu – co robić?

Masz dwa tygodnie od doręczenia nakazu na wniesienie sprzeciwu (art. 480² § 2 pkt 1 k.p.c.). Sprzeciw nie wymaga uzasadnienia ani dowodów – w elektronicznym postępowaniu upominawczym do sprzeciwu nie dołącza się dowodów (art. 505³⁵ k.p.c.). Wystarczy, że zaskarżysz nakaz w terminie.

Skutek jest daleko idący: nakaz zapłaty traci moc w zaskarżonej części, a sąd umarza postępowanie w tym zakresie (art. 505³⁶ k.p.c.). Sprawa nie przenosi się automatycznie do zwykłego trybu – żeby dalej dochodzić roszczenia, powód musi wnieść nowy pozew w postępowaniu innym niż elektroniczne. Jeżeli zrobi to w ciągu trzech miesięcy od postanowienia o umorzeniu, skutki prawne wytoczenia powództwa liczą się od dnia złożenia pozwu w e-sądzie (art. 505³⁷ § 2 k.p.c.). Przy umorzeniu każda ze stron ponosi własne koszty procesu (art. 505³⁷ § 1 k.p.c.).

Co zrobić po otrzymaniu nakazu:

1. Sprawdź datę doręczenia – od niej, a nie od daty wydania nakazu, biegnie termin dwóch tygodni.
2. Ustal, czego dotyczy roszczenie. W e-sądzie często dochodzone są wierzytelności nabyte od pierwotnego wierzyciela, a dług bywa sprzed wielu lat.
3. Wnieś sprzeciw w terminie, nawet jeżeli nie zdążyłeś zebrać dokumentów. Dowodów i tak się nie dołącza, a termin jest nieprzywracalny bez wniosku o przywrócenie.
4. Dopiero potem przygotuj obronę na postępowanie zwykłe – w szczególności zarzut przedawnienia, brak wykazania przejścia wierzytelności przy cesji albo spłatę długu.

Najkosztowniejszy błąd to zignorowanie przesyłki. Po bezskutecznym upływie terminu nakaz się uprawomocnia, a po nadaniu klauzuli wykonalności trafia do komornika. Wtedy obrona jest znacznie trudniejsza i wymaga odrębnego powództwa przeciwegzekucyjnego.

Najczęstsze pytania o postępowanie przed e-sądem

Czy do pozwu w e-sądzie trzeba dołączać faktury i umowy?

Nie. Dowody należy w pozwie wskazać, ale się ich nie dołącza (art. 505(32) § 1 k.p.c.). Dokumenty mogą być natomiast potrzebne, jeżeli po sprzeciwie sprawa trafi do zwykłego postępowania.

Co się dzieje, gdy pozwany wniesie sprzeciw?

Nakaz zapłaty traci moc, a sąd umarza postępowanie w tym zakresie. Powód ma trzy miesiące na wniesienie pozwu w trybie zwykłym z zachowaniem skutków pierwotnego pozwu.

Czy pozwany też musi działać przez internet?

Nie. Obowiązek wnoszenia pism wyłącznie przez system dotyczy powoda. Pozwany może wybrać drogę elektroniczną, ale nie musi.

Czy w e-sądzie można dochodzić kwoty powyżej 100 000 zł?

Tak. Sprawy rozpoznawane w elektronicznym postępowaniu upominawczym są wyłączone spod właściwości sądu okręgowego (art. 17 pkt 4 k.p.c.).

Kontakt – adwokat Chełm, sprawy przed e-sądem

Prowadzę sprawy o zapłatę w elektronicznym postępowaniu upominawczym na każdym etapie: od oceny, czy roszczenie nadaje się do EPU, przez przygotowanie i wniesienie pozwu, po uzyskanie tytułu wykonawczego i wszczęcie egzekucji. Reprezentuję również pozwanych, którzy otrzymali nakaz zapłaty z e-sądu i chcą wnieść sprzeciw. Zakres pomocy opisuję na stronie prawo cywilne – adwokat Chełm.

Kancelaria Adwokacka Adwokat Piotr Karwacki
ul. Sienkiewicza 10, 22-100 Chełm
Tel., WhatsApp, Signal, Telegram: 798 349 750
E-mail: kancelaria@pkadwokat.pl

Zobacz też: Sprawy gospodarcze w Lublinie i Świdniku, Prawo gospodarcze i obsługa firm – adwokat Chełm oraz wpis Przedsiębiorcy.

Autor: adw. Piotr Karwacki · stan prawny: wrzesień 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Zdjęcia ilustracyjne pochodzą z darmowych banków zdjęć (Unsplash, Pexels, Pixabay).