Prowadzę sprawy z kodeksu karnego skarbowego: o podatki, VAT, akcyzę, przemyt i gry hazardowe, jako obrońca osób podejrzanych i oskarżonych oraz pełnomocnik firm. Najważniejsze rozróżnienie to przestępstwo i wykroczenie skarbowe. Czyn jest wykroczeniem, gdy kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia z chwili czynu (art. 53 § 3 k.k.s.). Przy płacy minimalnej 4806 zł brutto obowiązującej od 1 stycznia 2026 roku to 24 030 zł.
| Kwestia | Wykroczenie skarbowe | Przestępstwo skarbowe |
|---|---|---|
| Kwota uszczuplenia lub wartość przedmiotu | do 5-krotności minimalnego wynagrodzenia | powyżej tego progu |
| Kara | grzywna określona kwotowo | grzywna w stawkach dziennych, ograniczenie albo pozbawienie wolności |
| Typowe zakończenie | mandat karny, dobrowolne poddanie się odpowiedzialności albo wyrok sądu | wyrok sądu; dobrowolne poddanie się odpowiedzialności tylko przy przestępstwach zagrożonych wyłącznie grzywną |
Próg liczy się według płacy minimalnej z dnia popełnienia czynu, a nie z dnia wyroku. W sprawach o kilka lat wstecz trzeba więc sprawdzić płacę minimalną z tamtego roku.
Od kwoty uszczuplenia zależy kwalifikacja czynu, wysokość kary i to, czy sprawę da się zakończyć samą grzywną. Progi liczy się od płacy minimalnej z dnia czynu (art. 53 § 3 oraz § 14 i § 15 k.k.s.). Dla czynów popełnionych w 2026 roku wynoszą:
| Kwota uszczuplenia lub wartość przedmiotu | Skutek |
|---|---|
| do 24 030 zł | 5 × płaca minimalna: wykroczenie skarbowe, grzywna określona kwotowo |
| od 24 030 zł do 961 200 zł | mała wartość (200 × płaca minimalna): przy uchylaniu się od opodatkowania, podaniu nieprawdy w deklaracji, paserstwie akcyzowym i przemycie celnym grozi tylko grzywna (art. 54 § 2, art. 56 § 2, art. 65 § 3, art. 86 § 3 k.k.s.) |
| powyżej 961 200 zł | grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności albo obie kary łącznie |
| powyżej 2 403 000 zł | duża wartość (500 × płaca minimalna): sąd stosuje nadzwyczajne obostrzenie kary (art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s.), a kara pozbawienia wolności może sięgnąć 10 lat (art. 28 § 2 k.k.s.) |
Za wykroczenie skarbowe grozi grzywna od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności płacy minimalnej, w 2026 roku od 480,60 zł do 96 120 zł (art. 48 § 1 k.k.s.). Mandatem karnym można nałożyć grzywnę do 24 030 zł, a wyrokiem nakazowym do 48 060 zł (art. 48 § 2 i § 3 k.k.s.).
Za przestępstwo skarbowe grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, od 10 do 720 stawek. Jedna stawka wynosi w 2026 roku od 160,20 zł do 64 080 zł, a sąd ustala ją według Twoich dochodów, sytuacji rodzinnej i majątkowej (art. 23 § 1 i § 3 k.k.s.). Kara pozbawienia wolności trwa od 5 dni do 5 lat, chyba że przepis stanowi inaczej (art. 27 § 1 k.k.s.).
Odpowiedzialność karna skarbowa nie dotyczy tylko właściciela firmy. Odpowiada też osoba, która faktycznie zajmuje się sprawami gospodarczymi albo finansowymi przedsiębiorcy, na przykład księgowa albo członek zarządu (art. 9 § 3 k.k.s.).
W większości spraw postępowanie przygotowawcze prowadzi finansowy organ: naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego albo Szef Krajowej Administracji Skarbowej. W części spraw robią to Straż Graniczna, Policja albo inne służby (art. 53 § 37 i § 38 k.k.s.). W Chełmie i powiecie chełmskim sprawy podatkowe prowadzi zwykle naczelnik Urzędu Skarbowego w Chełmie, a sprawy akcyzowe i celne, także z przejścia granicznego w Dorohusku, naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej. Wezwanie z urzędu skarbowego na przesłuchanie w charakterze podejrzanego to już sprawa karna, a nie zwykła kontrola podatkowa.
Sprawca nie podlega karze, jeżeli sam zawiadomi organ ścigania o czynie i ujawni jego istotne okoliczności (art. 16 § 1 k.k.s.). Jeżeli czyn uszczuplił podatek albo cło, musi też w wyznaczonym terminie zapłacić całą należność (art. 16 § 2 k.k.s.). Zawiadomienie składa się na piśmie, ustnie do protokołu albo przez e-Urząd Skarbowy (art. 16 § 4 i § 4a k.k.s.).
Czynny żal jest bezskuteczny, gdy organ miał już udokumentowaną wiadomość o czynie albo rozpoczął kontrolę, przeszukanie lub czynności sprawdzające zmierzające do jego ujawnienia (art. 16 § 5 k.k.s.). Dlatego liczy się czas. Zanim złożysz czynny żal albo korektę deklaracji, oceń ze mną, co dokładnie ujawniasz i czy zawiadomienie będzie skuteczne.
Jeżeli czyn dotyczy deklaracji albo księgi, sprawca nie podlega karze, gdy złoży organowi podatkowemu prawnie skuteczną korektę (art. 16a § 1 k.k.s.). Zaległy podatek trzeba wtedy zapłacić niezwłocznie, najpóźniej w terminie wyznaczonym przez finansowy organ postępowania przygotowawczego (art. 16a § 2 k.k.s.). Korekta nie chroni, jeżeli przed jej złożeniem wszczęto już postępowanie przygotowawcze o ten czyn albo ujawniono go w toku takiego postępowania (art. 16a § 3 k.k.s.).
Osobną sprawą jest termin. Podatnik, który ujawnił dochód, ale nie złożył deklaracji w terminie albo złożył ją inaczej, niż wymagają przepisy, np. na papierze zamiast elektronicznie, odpowiada za wykroczenie skarbowe (art. 56 § 4 k.k.s.).
Zmiana od 26 grudnia 2026 r.: uprawniony organ będzie mógł nałożyć grzywnę za wykroczenie skarbowe także mandatem karnym zaocznym, gdy stwierdzi wykroczenie pod nieobecność sprawcy. Zgodę na taki mandat wyrażasz, płacąc grzywnę w terminie (art. 137 § 1 i § 3 k.k.s. w brzmieniu nadanym ustawą ogłoszoną w Dz.U. z 2026 r. poz. 846).
Karalność przestępstwa skarbowego ustaje po 5 latach, gdy czyn jest zagrożony grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do 3 lat, i po 10 latach, gdy grozi pozbawienie wolności powyżej 3 lat (art. 44 § 1 k.k.s.). Przy uszczupleniu podatku termin biegnie od końca roku, w którym minął termin płatności, a karalność ustaje także wtedy, gdy przedawni się sam podatek (art. 44 § 2 i § 3 k.k.s.). Jeżeli w tym czasie wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność trwa jeszcze 5 albo 10 lat od końca tego okresu (art. 44 § 5 k.k.s.).
Wykroczenie skarbowe przedawnia się po roku. Gdy w tym czasie wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność ustaje 2 lata po upływie tego roku (art. 51 § 1 i § 2 k.k.s.).
Analizuję protokół kontroli i decyzję podatkową, bo od wyliczenia uszczuplenia zależy kwalifikacja czynu. Uczestniczę w przesłuchaniu, oceniam możliwość czynnego żalu i dobrowolnego poddania się odpowiedzialności, negocjuję z finansowym organem wysokość grzywny i reprezentuję Cię przed sądem. Prowadzę sprawy w Chełmie, Krasnymstawie, Włodawie, Zamościu i Lublinie. Przedsiębiorcom pomagam też w sprawach podatkowych i gospodarczych: zob. Prawo gospodarcze i obsługa firm.
Zobacz też: Prawo karne – adwokat Chełm oraz poradnik Zatrzymali Ciebie lub bliskiego? Twoje prawa i pierwsze kroki.
Gdy kwota uszczuplenia albo wartość przedmiotu czynu przekracza pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia z chwili czynu (art. 53 § 3 k.k.s.). W 2026 roku to 24 030 zł. Do tej kwoty czyn jest wykroczeniem skarbowym, zagrożonym grzywną.
To zawiadomienie organu ścigania o popełnionym czynie z ujawnieniem jego istotnych okoliczności (art. 16 k.k.s.). Jeżeli uszczuplono należność, trzeba ją zapłacić w wyznaczonym terminie. Czynny żal nie działa, gdy organ już wiedział o czynie albo rozpoczął kontrolę.
Może, jeżeli podanie nieprawdy naraziło podatek na uszczuplenie (art. 56 k.k.s.). Organ musi jednak wykazać winę. Przy zwykłej pomyłce często wystarcza korekta deklaracji i zapłata podatku z odsetkami, ale jej skutki warto ocenić przed złożeniem.
Może odpowiadać osoba, która faktycznie zajmuje się sprawami gospodarczymi albo finansowymi przedsiębiorcy (art. 9 § 3 k.k.s.). Zakres odpowiedzialności zależy od tego, kto podejmował decyzje i kto o nich wiedział.
Zależy od wartości towaru i kwoty niezapłaconej akcyzy. Do progu z art. 53 § 3 k.k.s. to wykroczenie skarbowe zagrożone grzywną, powyżej przestępstwo z art. 65 § 1 k.k.s., zagrożone grzywną do 720 stawek dziennych albo karą pozbawienia wolności, albo obiema karami łącznie. Sąd może też orzec przepadek towaru. Więcej we wpisie o przemycie i akcyzie.
Najwyżej pięciokrotność płacy minimalnej, czyli w 2026 roku 24 030 zł (art. 48 § 2 k.k.s.). Sąd może za wykroczenie skarbowe wymierzyć grzywnę do 96 120 zł (art. 48 § 1 k.k.s.).
Po 5 latach, a gdy grozi kara pozbawienia wolności powyżej 3 lat, po 10 latach (art. 44 § 1 k.k.s.). Przy uszczupleniu podatku termin liczy się od końca roku, w którym minął termin płatności. Wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy przedłuża karalność o kolejne 5 albo 10 lat (art. 44 § 3 i § 5 k.k.s.).
Tak, jeżeli jest prawnie skuteczna i złożysz ją, zanim wszczęto postępowanie przygotowawcze o ten czyn. Zaległy podatek trzeba zapłacić niezwłocznie, najpóźniej w terminie wyznaczonym przez organ (art. 16a k.k.s.).
Tak. Udział w Polsce w zagranicznej grze hazardowej jest przestępstwem skarbowym zagrożonym grzywną do 120 stawek dziennych (art. 107 § 2 k.k.s.). W wypadku mniejszej wagi jest to wykroczenie skarbowe (art. 107 § 4 k.k.s.).
Tak. Prowadzę sprawy przed urzędami skarbowymi i celno-skarbowymi oraz sądami w Chełmie, Krasnymstawie, Włodawie, Zamościu i Lublinie. Zadzwoń pod numer +48 798 349 750 albo napisz na kancelaria@pkadwokat.pl.
Przed przesłuchaniem skontaktuj się z obrońcą i przygotuj protokół kontroli, decyzję oraz wezwanie. Kontakt: +48 798 349 750, kancelaria@pkadwokat.pl, ul. Sienkiewicza 10 w Chełmie. Koszt porady i prowadzenia sprawy opisałem w cenniku.
Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Autor: adw. Piotr Karwacki. Stan prawny: październik 2026 r. Ilustracja wygenerowana przy użyciu AI (Artlist).