Przemyt celny to przywiezienie towaru z zagranicy albo wywiezienie go za granicę bez przedstawienia organowi celnemu lub bez zgłoszenia celnego, przez co cło jest narażone na uszczuplenie (art. 86 § 1 k.k.s.). Grozi za to grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności albo obie kary łącznie. Jeżeli kwota cła narażonego na uszczuplenie nie przekracza 24 030 zł (próg dla czynów z 2026 r.), przemyt jest wykroczeniem skarbowym i grozi za niego tylko grzywna, często nakładana mandatem (art. 86 § 4 i art. 53 § 3 k.k.s.). Przy papierosach, tytoniu i alkoholu dochodzi odpowiedzialność za akcyzę (art. 63 i art. 65 k.k.s.). Jeżeli zapłacisz należne cło i podatki, sąd co do zasady nie orzeka przepadku towaru (art. 31 § 3 pkt 2 k.k.s.). Wyjątkiem w praktyce są papierosy i tytoń, które sądy często obejmują przepadkiem i które się niszczy (art. 31 § 6 k.k.s.).
Słowo „przemyt” obejmuje w praktyce kilka różnych czynów. Ten wpis dotyczy przemytu towarów i wyrobów akcyzowych, za który odpowiada się z kodeksu karnego skarbowego. Przewóz przez granicę narkotyków to przestępstwo z art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, opisane we wpisie o sprawach narkotykowych.
Co jest przemytem według kodeksu karnego skarbowego?
Przemyt celny polega na tym, że towar przekracza granicę celną, a organ celny o nim nie wie: nie został mu przedstawiony ani zgłoszony. Typowe sytuacje to towar w skrytce w samochodzie, w bagażu albo przewieziony poza przejściem granicznym. Tej samej karze podlega przemyt towaru, którego przywóz lub wywóz jest reglamentowany, czyli objęty zakazami albo ograniczeniami w obrocie z zagranicą (art. 86 § 2 k.k.s.).
Obok przemytu kodeks przewiduje dwa pokrewne czyny:
- oszustwo celne (art. 87 k.k.s.): towar zgłaszasz, ale wprowadzasz organ w błąd, np. co do ilości, rodzaju albo wartości towaru, i przez to cło jest narażone na uszczuplenie;
- paserstwo celne (art. 91 k.k.s.): nabywasz, przechowujesz, przewozisz albo pomagasz zbyć towar, który ktoś inny przemycił. Grozi za to grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności do 3 lat albo obie kary łącznie.
Przemyt celny dotyczy granicy celnej Unii Europejskiej, a więc m.in. przejść z Ukrainą i Białorusią, takich jak Dorohusk. Przy towarze z innego państwa Unii nie ma cła, ale nadal może chodzić o akcyzę.
Kiedy przemyt jest wykroczeniem, a kiedy przestępstwem skarbowym?
Decyduje kwota cła albo podatku narażonego na uszczuplenie, a nie cena, za którą kupiłeś towar. Próg liczy się od płacy minimalnej z dnia czynu (art. 53 § 3 i § 14 k.k.s.). Dla czynów popełnionych w 2026 roku, przy płacy minimalnej 4806 zł, wygląda to tak:
| Kwota cła lub akcyzy narażonej na uszczuplenie | Kwalifikacja i kara |
|---|---|
| do 24 030 zł | Wykroczenie skarbowe (art. 86 § 4, art. 63 § 7, art. 65 § 4 k.k.s.). Grzywna od 480,60 zł do 96 120 zł, a mandatem do 24 030 zł (art. 48 § 1 i § 2 k.k.s.). |
| od 24 030 zł do 961 200 zł | Przestępstwo skarbowe małej wartości (art. 86 § 3, art. 63 § 6, art. 65 § 3 k.k.s.). Grozi grzywna do 720 stawek dziennych, a przy nadzwyczajnym obostrzeniu także kara pozbawienia wolności do roku (art. 38 § 1 pkt 2 k.k.s.). |
| powyżej 961 200 zł | Przestępstwo skarbowe (art. 86 § 1, art. 63 § 1–5, art. 65 § 1 k.k.s.). Grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności albo obie kary łącznie. |
Jedna stawka dzienna wynosi w 2026 roku od 160,20 zł do 64 080 zł, a sąd ustala ją według Twoich dochodów i sytuacji rodzinnej. Szczegóły progów, wysokości grzywien i przedawnienia opisałem na stronie Sprawy karnoskarbowe – adwokat Chełm.
Kiedy kara za przemyt jest surowsza?
Sąd musi zastosować nadzwyczajne obostrzenie kary, gdy sprawca m.in. (art. 37 § 1 k.k.s.):
- umyślnie spowodował uszczuplenie dużej wartości, czyli w 2026 roku powyżej 2 403 000 zł;
- uczynił sobie z przemytu stałe źródło dochodu;
- popełnił kilka takich samych czynów w krótkich odstępach, zanim zapadł pierwszy wyrok;
- działał w zorganizowanej grupie.
Górna granica kary pozbawienia wolności rośnie wtedy o połowę (art. 38 § 1 pkt 3 k.k.s.), a przy wielkiej wartości przemytu nawet podwójnie (art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s.). Obostrzenia za dużą wartość i za serię czynów sąd nie stosuje, jeżeli całą należność zapłacisz przed zamknięciem przewodu sądowego w pierwszej instancji (art. 37 § 2 k.k.s.).
Przemyt papierosów, tytoniu i alkoholu – co z akcyzą?
Papierosy, tytoń, alkohol i paliwo to wyroby akcyzowe. Kto sprowadza je do Polski wbrew przepisom bez polskich znaków akcyzy, odpowiada z art. 63 § 2 k.k.s. Grozi za to grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności albo obie kary łącznie, a przy niższych kwotach tylko grzywna (art. 63 § 6 i § 7 k.k.s.).
Ten sam przewóz może naruszać kilka przepisów naraz, np. o przemycie celnym, o akcyzie i o uchylaniu się od podatku (art. 54 k.k.s.). Sąd przypisuje wtedy jeden czyn na podstawie wszystkich tych przepisów, a karę wymierza z przepisu, który przewiduje najsurowszą (art. 7 § 1 i § 2 k.k.s.). Dlatego zarzut w sprawie o papierosy często wymienia kilka artykułów.
Kupiłem papierosy bez akcyzy w Polsce. Czy też odpowiadam?
Tak, to paserstwo akcyzowe. Odpowiada za nie każdy, kto wyroby z przemytu nabywa, przechowuje, przewozi albo pomaga je sprzedać (art. 65 § 1 k.k.s.).
- Gdy wiesz, że papierosy pochodzą z przemytu: grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności albo obie kary (art. 65 § 1 k.k.s.).
- Gdy z okoliczności powinieneś i mogłeś to przypuszczać, np. z bardzo niskiej ceny i braku banderoli: grzywna do 720 stawek dziennych (art. 65 § 2 k.k.s.).
- Karalna jest już sama próba zakupu, np. zamówienie przez internet: grzywna do 360 albo do 240 stawek dziennych (art. 65 § 2a i § 2b k.k.s.).
- Gdy kwota akcyzy nie przekracza 24 030 zł, każdy z tych czynów jest wykroczeniem skarbowym (art. 65 § 4 k.k.s.).
Ile papierosów i alkoholu można przewieźć bez cła i akcyzy?
Podróżny, który wjeżdża do Polski spoza Unii Europejskiej drogą lądową, np. przez Dorohusk, może przywieźć bez akcyzy i VAT (art. 36 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o VAT):
- 40 papierosów albo 20 cygaretek, albo 10 cygar, albo 50 g tytoniu;
- 1 litr alkoholu powyżej 22% albo 2 litry napojów do 22%, a do tego 4 litry wina i 16 litrów piwa;
- inne towary na własny użytek i prezenty o łącznej wartości do 300 euro (przy podróży samolotem albo statkiem do 430 euro).
Wyroby tytoniowe i alkohol może przywieźć tylko osoba, która ukończyła 17 lat. Zwolnienie dotyczy przywozu okazjonalnego, na własny użytek, dla rodziny albo na prezent, gdy rodzaj i ilość towaru nie wskazują na cel handlowy (art. 36 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym). Zwolnienie z cła dla bagażu osobistego przewiduje art. 41 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009. Towar ponad limit zgłoś funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej i zapłać należności. Zgłoszony towar nie jest przemytem.
Czy odzyskam zatrzymany towar po zapłaceniu cła i akcyzy?
Co do zasady tak: jeżeli zapłacisz należne cło i podatki od zatrzymanego towaru, sąd nie orzeka jego przepadku (art. 31 § 3 pkt 2 k.k.s.). Ma to znaczenie, bo przy przemycie celnym, który jest przestępstwem skarbowym, przepadek jest obowiązkowy: sąd musi orzec przepadek przemyconego towaru albo narzędzia, którym go przewieziono (art. 30 § 3 i art. 29 pkt 1 i 2 k.k.s.). Przy czynach akcyzowych przepadek jest możliwy, ale nie obowiązkowy (art. 30 § 2 k.k.s.).
Inaczej jest zwykle z papierosami i tytoniem. W sprawach o ich przemyt sądy często orzekają przepadek. Wyrok o przepadku wyrobów tytoniowych wykonuje się przez ich zniszczenie, a koszty zniszczenia ponosi sprawca (art. 31 § 6 i § 7 k.k.s.). Warunki i tryb zniszczenia określa sąd (art. 179a § 1 k.k.s.).
Gdy sąd orzeka przepadek, wygasa obowiązek zapłaty cła i podatku od tych przedmiotów (art. 15 § 2 k.k.s.). Gdy przepadku nie orzeka, w razie potrzeby rozstrzyga też o przekazaniu towaru właściwemu organowi do odrębnego postępowania (art. 15 § 4 k.k.s.), więc brak przepadku nie zawsze oznacza zwrot towaru do ręki.
Zapłata nie chroni przed przepadkiem w trzech sytuacjach (art. 31 § 3 pkt 2 k.k.s.):
- zapłacona kwota jest niewspółmiernie niska w porównaniu z wartością towaru;
- towar należy do przedmiotów, których posiadanie albo obrót jest zakazany (art. 29 pkt 4 k.k.s.);
- przedmiot specjalnie przysposobiono do popełnienia czynu, np. samochód z wbudowaną skrytką.
Sąd nie orzeka przepadku także wtedy, gdy byłby niewspółmierny do wagi czynu (art. 31 § 3 pkt 1 k.k.s.). Gdy towaru nie da się już objąć przepadkiem, bo np. został sprzedany albo zniszczony, sąd zamiast przepadku orzeka ściągnięcie jego równowartości w pieniądzu (art. 32 § 1 k.k.s.).
Osobną sprawą jest zatrzymanie rzeczy w toku postępowania. Rzeczy zbędne dla postępowania organ musi zwrócić niezwłocznie (art. 230 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.). Na postanowienie o zatrzymaniu rzeczy przysługuje zażalenie do sądu rejonowego (art. 236 § 1 k.p.k.).
Zapłata należności otwiera też inne drogi. Bez niej nie dostaniesz mandatu za wykroczenie skarbowe, jeżeli doszło do uszczuplenia (art. 137 § 2 pkt 1 k.k.s.), ani zgody sądu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności (art. 17 § 1 pkt 1 k.k.s.).
Czy za przemyt mogą zabrać samochód?
Przy wykroczeniu skarbowym nie. Przepadek nie obejmuje wtedy środka przewozowego, chyba że został specjalnie przysposobiony do przemytu, np. ma skrytki (art. 49 § 1 k.k.s.).
Przy przestępstwie skarbowym samochód, którym przewożono towar, sąd może uznać za narzędzie przestępstwa (art. 29 pkt 2 k.k.s.). Samochód innej osoby, np. pracodawcy albo członka rodziny, może przepaść tylko wtedy, gdy właściciel przewidywał, że posłuży do przemytu, albo mógł to przewidzieć przy zachowaniu należytej ostrożności (art. 31 § 1a k.k.s.).
Jak może skończyć się sprawa o przemyt?
- Mandat karny, przy wykroczeniu skarbowym, gdy okoliczności nie budzą wątpliwości, należności zapłacono do chwili przyjęcia mandatu i nie trzeba orzekać przepadku (art. 137 k.k.s.). Mandat wymaga Twojej zgody, a po jego przyjęciu albo zapłacie staje się prawomocny (art. 137 § 3 i art. 138 § 4 k.k.s.). Gdy nałożono go za czyn, który nie jest wykroczeniem skarbowym, albo na osobę, która za niego nie odpowiada, w ciągu 7 dni od przyjęcia możesz wnieść o jego uchylenie (art. 140 § 1 k.k.s.).
- Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności (art. 17 k.k.s.), przy wykroczeniu skarbowym i przy przestępstwie zagrożonym tylko grzywną, czyli przemycie małej wartości. Musisz zapłacić należność, co najmniej najniższą grzywnę i zryczałtowane koszty oraz zgodzić się na przepadek w zakresie, w jakim jest obowiązkowy. Wyrok nie trafia do Krajowego Rejestru Karnego (art. 18 § 2 k.k.s.). Przy przemycie z art. 86 § 1 k.k.s. ta droga jest zamknięta, bo grozi za niego kara pozbawienia wolności (art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s.).
- Warunkowe umorzenie postępowania przy przestępstwie skarbowym, chyba że zachodzą okoliczności uzasadniające nadzwyczajne obostrzenie kary (art. 41 § 1 k.k.s.). Gdy należność nie jest zapłacona, sąd zobowiązuje do jej zapłaty w wyznaczonym terminie (art. 41 § 2 k.k.s.).
- Wyrok sądu po rozprawie albo umorzenie, gdy zarzut się nie potwierdzi.
Jeżeli organ jeszcze nie wie o czynie, karę może wyłączyć czynny żal połączony z zapłatą należności (art. 16 k.k.s.). Po zatrzymaniu towaru na granicy jest na to zwykle za późno, bo czynny żal jest bezskuteczny, gdy organ ma już udokumentowaną wiadomość o czynie (art. 16 § 5 k.k.s.).
Co zrobić po zatrzymaniu towaru na granicy?
- Zachowaj protokół i pokwitowanie zatrzymania towaru. Sprawdź, czy wpisano w nich właściwą ilość i rodzaj towaru, bo od tego zależy wyliczenie należności i kwalifikacja czynu.
- Przed przyjęciem mandatu sprawdź, czy opis czynu i kwota się zgadzają. Przyjęty mandat jest prawomocny.
- Jako podejrzany masz prawo do obrońcy i możesz odmówić składania wyjaśnień.
- Zanim zapłacisz należności albo złożysz wniosek o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, sprawdź, jak wpłynie to na przepadek towaru i samochodu.
Co mogę zrobić jako adwokat
Prowadzę sprawy o przemyt celny, przemyt i paserstwo wyrobów akcyzowych, także z przejścia granicznego w Dorohusku. Sprawdzam wyliczenie należności, bo od niego zależy, czy czyn jest wykroczeniem, czy przestępstwem. Oceniam, czy zapłata należności uchroni towar i samochód przed przepadkiem i czy sprawę da się zakończyć mandatem albo dobrowolnym poddaniem się odpowiedzialności. Uczestniczę w przesłuchaniu przed organem celno-skarbowym i reprezentuję Cię przed sądami w Chełmie, Włodawie, Krasnymstawie, Zamościu i Lublinie.
Zobacz też: Sprawy karnoskarbowe – adwokat Chełm oraz Prawo karne – adwokat Chełm.
Najczęstsze pytania
Jaka jest kara za przemyt papierosów?
Zależy od kwoty cła i akcyzy narażonych na uszczuplenie. Do 24 030 zł (w 2026 r.) to wykroczenie skarbowe zagrożone grzywną, często nakładaną mandatem. Powyżej tej kwoty to przestępstwo skarbowe: grzywna do 720 stawek dziennych, a przy kwocie powyżej 961 200 zł albo przy nadzwyczajnym obostrzeniu także kara pozbawienia wolności (art. 86, art. 63 i art. 38 k.k.s.).
Od jakiej kwoty przemyt jest przestępstwem?
Gdy kwota cła albo podatku narażonego na uszczuplenie przekracza pięciokrotność płacy minimalnej z dnia czynu, w 2026 roku 24 030 zł (art. 53 § 3 k.k.s.). Liczy się kwota należności, a nie cena towaru.
Ile papierosów można przewieźć z Ukrainy?
Przy wjeździe lądem spoza Unii Europejskiej bez akcyzy można przywieźć 40 papierosów albo 20 cygaretek, albo 10 cygar, albo 50 g tytoniu (art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym). Prawo to ma osoba, która ukończyła 17 lat. Większą ilość trzeba zgłosić i zapłacić należności.
Czy po zapłaceniu cła odzyskam zatrzymany towar?
Co do zasady tak. Jeżeli zapłacisz należne cło i podatki, sąd nie orzeka przepadku towaru (art. 31 § 3 pkt 2 k.k.s.). Wyjątki to kwota niewspółmiernie niska wobec wartości towaru, towar zakazany i przedmioty specjalnie przysposobione do przemytu. Przy papierosach i tytoniu sądy często orzekają przepadek, a takie wyroby się niszczy (art. 31 § 6 k.k.s.).
Czy za przemyt mogą zabrać samochód?
Przy wykroczeniu skarbowym tylko wtedy, gdy samochód specjalnie przysposobiono do przemytu, np. ma skrytki (art. 49 § 1 k.k.s.). Przy przestępstwie skarbowym sąd może uznać samochód za narzędzie przestępstwa i orzec jego przepadek (art. 29 pkt 2 i art. 30 § 3 k.k.s.).
Czy za kupno papierosów bez akcyzy grozi kara?
Tak. Nabycie wyrobów akcyzowych z przemytu to paserstwo akcyzowe (art. 65 k.k.s.). Karalna jest nawet sama próba zakupu. Gdy kwota akcyzy nie przekracza 24 030 zł, jest to wykroczenie skarbowe zagrożone grzywną.
Czy prowadzi Pan sprawy o przemyt w Chełmie?
Tak. Prowadzę sprawy o przemyt i wyroby akcyzowe, także z przejścia granicznego w Dorohusku, przed organami celno-skarbowymi i sądami w Chełmie, Włodawie, Krasnymstawie, Zamościu i Lublinie. Zadzwoń pod numer +48 798 349 750 albo napisz na kancelaria@pkadwokat.pl.
Zatrzymano towar na granicy?
Przygotuj protokół zatrzymania, pokwitowanie i wezwanie, jeśli je dostałeś. Kontakt: +48 798 349 750, kancelaria@pkadwokat.pl, ul. Sienkiewicza 10 w Chełmie. Możliwa jest także porada online. Koszt porady i prowadzenia sprawy opisałem w cenniku.
Autor: adw. Piotr Karwacki · stan prawny: listopad 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Ilustracja wygenerowana przy użyciu AI (Artlist).

