Autor: adw. Piotr Karwacki · wpis LUB/Adw/1097 · stan prawny: październik 2026 r.
Kradzież rzeczy o wartości do 800 zł jest wykroczeniem, a powyżej tej kwoty przestępstwem zagrożonym karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Kradzież z włamaniem jest przestępstwem bez względu na wartość rzeczy i grozi za nią od roku do 10 lat.
W 2025 roku Sąd Rejonowy w Chełmie osądził 92 osoby za kradzież z art. 278 § 1 k.k. i 33 osoby za kradzież z włamaniem z art. 279 k.k.
Kiedy kradzież jest przestępstwem, a kiedy wykroczeniem
Granicę wyznacza wartość zabranej rzeczy. Jeżeli nie przekracza 800 zł, czyn jest wykroczeniem z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń, zagrożonym aresztem, ograniczeniem wolności albo grzywną. Powyżej tej kwoty mamy przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W wypadku mniejszej wagi (art. 278 § 3 k.k.) sąd może orzec grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Surowiej ustawa traktuje kradzież szczególnie zuchwałą (art. 278 § 3a k.k.): od 6 miesięcy do 8 lat.
Ta różnica bywa przedmiotem realnego sporu. Wycena rzeczy używanej – telefonu, roweru, narzędzi – powinna odpowiadać jej wartości rynkowej w chwili czynu, a nie cenie zakupu sprzed kilku lat. Podważenie wyceny może przenieść sprawę z sądu karnego do postępowania w sprawach o wykroczenia.
Osobną kategorią jest kradzież z włamaniem z art. 279 § 1 k.k.: od roku do 10 lat pozbawienia wolności, niezależnie od wartości rzeczy. Włamaniem jest pokonanie zabezpieczenia, także takiego jak zamek w szafce, kłódka czy zabezpieczenie elektroniczne.
Kradzież w rodzinie – ściganie na wniosek pokrzywdzonego
Jeżeli kradzież popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 278 § 4 k.k.). To samo dotyczy kradzieży z włamaniem (art. 279 § 2 k.k.), a przy wykroczeniu ściganie następuje na żądanie pokrzywdzonego (art. 119 § 3 Kodeksu wykroczeń).
Wniosek można cofnąć: w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w sądowym za zgodą sądu, aż do zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Po skutecznym cofnięciu wniosku postępowanie zostaje umorzone, a ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne (art. 12 § 3 k.p.k.). W konfliktach rodzinnych i sąsiedzkich ma to praktyczne znaczenie: sprawa bywa efektem emocji, a nie woli ukarania bliskiej osoby.
Możliwości obrony
- Brak zamiaru przywłaszczenia – zabranie rzeczy w przekonaniu, że się do niej ma prawo, albo z zamiarem zwrotu, nie wyczerpuje znamion kradzieży.
- Wartość poniżej progu 800 zł – przekwalifikowanie na wykroczenie zmienia konsekwencje: zamiast kary do 5 lat pozbawienia wolności grozi areszt, ograniczenie wolności albo grzywna.
- Brak znamion włamania – jeżeli zabezpieczenie nie zostało pokonane albo w ogóle go nie było, kwalifikacja z art. 279 k.k. jest zawyżona.
- Wypadek mniejszej wagi – przy drobnej szkodzie i okolicznościach łagodzących (art. 278 § 3 k.k.).
- Warunkowe umorzenie postępowania – możliwe przy kradzieży z art. 278 § 1 k.k., ale nie przy włamaniu (szerzej w osobnej sekcji niżej).
- Wątpliwości dowodowe – jakość nagrań monitoringu, wiarygodność rozpoznania, brak śladów.
Naprawienie szkody i porozumienie z pokrzywdzonym
W sprawach o kradzież zwrot rzeczy lub zapłata jej równowartości to zwykle najprostsza droga do łagodniejszego rozstrzygnięcia. Pokrzywdzony odzyskuje mienie, a sprawca zyskuje mocny argument, który może przedstawić sądowi.
Naprawienie szkody ma największe znaczenie, gdy nastąpi przed wyrokiem, a najlepiej jeszcze przed skierowaniem aktu oskarżenia. Mediacja (art. 23a k.p.k.) pozwala uzgodnić formę i termin naprawienia szkody, a protokół z ugody trafia do akt sprawy. Przy drobnych kradzieżach sklepowych bywa, że sam zwrot towaru i pokrycie kosztów wystarcza, by prokurator rozważył warunkowe umorzenie.
Pokrzywdzony może skorzystać z tego samego narzędzia, o którym pisałem we wpisie o oszustwie: wniosku z art. 46 k.k. o obowiązek naprawienia szkody. Sąd orzeka wtedy zapłatę wprost w wyroku karnym, bez osobnego procesu cywilnego.
Co może zrobić adwokat
W obronie: weryfikuję wycenę mienia i dążę do przekwalifikowania czynu, gdy wartość jest sporna; badam kwalifikację włamania; organizuję naprawienie szkody i mediację; wnoszę o warunkowe umorzenie lub o karę wolnościową zamiast pozbawienia wolności; przy karze pozbawienia wolności wnioskuję o dozór elektroniczny.
Reprezentując pokrzywdzonego: dbam o prawidłowe udokumentowanie szkody i jej wysokości, zgłaszam udział jako oskarżyciel posiłkowy, składam wniosek o naprawienie szkody i pilnuję, by ugoda była realnie wykonalna.
Kradzież z włamaniem – inna kategoria sprawy
Kradzież z włamaniem nie zna progu kwotowego. Nie ma znaczenia, czy łupem padł telefon, czy paczka papierosów – liczy się sposób działania: pokonanie zabezpieczenia, które miało chronić rzecz. Zabezpieczeniem jest zamek w drzwiach, kłódka, szyba w samochodzie, ale też zamknięta na klucz szafka czy elektroniczna blokada.
Co sąd bierze pod uwagę przy wymiarze kary
- wartość szkody i to, czy została naprawiona przed rozprawą,
- dotychczasowa karalność – pierwsza sprawa i recydywa to różne sytuacje,
- sposób działania – działanie z zaskoczenia, w grupie, z użyciem narzędzi,
- postawa sprawcy – przyznanie się, wyrażenie skruchy, pojednanie z pokrzywdzonym,
- sytuacja życiowa – praca, rodzina na utrzymaniu, wcześniejszy tryb życia.
Błędy na początku sprawy
- Składanie wyjaśnień bez adwokata. Pierwsze przesłuchanie często przesądza o kierunku całej sprawy. Masz prawo odmówić wyjaśnień i nie wyciąga się z tego wobec Ciebie negatywnych wniosków.
- Podpisywanie dokumentów bez czytania. Protokół, w którym zgadzasz się na dobrowolne poddanie się karze, bywa trudny do podważenia.
- Zwlekanie z naprawieniem szkody. Zwrot rzeczy albo zapłata przed rozprawą działa na korzyść znacznie mocniej niż deklaracja złożona po wyroku.
- Kontakt z pokrzywdzonym na własną rękę. Bywa odczytany jako próba wpłynięcia na świadka.
Co robić w pierwszych godzinach po zatrzymaniu, opisałem w poradniku Zatrzymali Ciebie lub bliskiego? Twoje prawa i pierwsze kroki.
Warunkowe umorzenie przy pierwszej sprawie
Przy kradzieży o niewielkiej wartości, gdy sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, a okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie (art. 66 § 1 k.k.). Skutek jest zasadniczy: nie zapada wyrok skazujący, a osoba pozostaje niekarana. Wniosek najlepiej złożyć wcześnie i oprzeć na dowodzie naprawienia szkody oraz dokumentach pokazujących sytuację życiową sprawcy.
Sprawy o kradzież w Chełmie – co robi kancelaria
Prowadzę sprawy o kradzież i kradzież z włamaniem na każdym etapie: od zatrzymania i pierwszego przesłuchania, przez postępowanie przygotowawcze, po rozprawę i apelację. Występuję przed sądami w Chełmie, Krasnymstawie, Włodawie, Zamościu i Lublinie. Reprezentuję także osoby pokrzywdzone – w dochodzeniu zwrotu rzeczy i naprawienia szkody.
Zobacz też: Prawo karne – adwokat Chełm oraz Prawo karne wykonawcze.
Najczęstsze pytania
Od jakiej kwoty kradzież jest przestępstwem?
Kradzież jest przestępstwem, gdy wartość rzeczy przekracza 800 zł. Do 800 zł jest wykroczeniem z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń, za które grozi areszt, ograniczenie wolności albo grzywna. Powyżej tej kwoty obowiązuje art. 278 § 1 k.k.: od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. W wypadku mniejszej wagi (art. 278 § 3 k.k.) sąd może orzec grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Co grozi za kradzież z włamaniem?
Za kradzież z włamaniem z art. 279 § 1 k.k. grozi kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Wartość rzeczy nie ma znaczenia: nawet drobna kradzież z włamaniem jest przestępstwem. Przy tak wysokim zagrożeniu sąd nie może warunkowo umorzyć postępowania, bo ta możliwość dotyczy tylko przestępstw zagrożonych karą do 5 lat pozbawienia wolności (art. 66 § 2 k.k.).
Czy kradzież w rodzinie jest ścigana z urzędu?
Nie. Jeżeli kradzież popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 278 § 4 k.k.), a przy kradzieży z włamaniem także (art. 279 § 2 k.k.). Wniosek można cofnąć za zgodą prokuratora w postępowaniu przygotowawczym albo za zgodą sądu do zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Po cofnięciu nie można go ponownie złożyć (art. 12 § 3 k.p.k.).
Czy za pierwszą kradzież można uniknąć wyroku?
Tak, jest to możliwe. Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie (art. 66 § 1 k.k.), jeżeli sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, a wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Dotyczy to kradzieży z art. 278 § 1 k.k., ale nie kradzieży z włamaniem. Naprawienie szkody przed rozprawą zwiększa szanse na takie rozstrzygnięcie, choć decyzja należy do sądu.
Czy zwrot rzeczy kończy sprawę o kradzież?
Nie, sam zwrot rzeczy nie kończy sprawy, bo kradzież jest ścigana z urzędu (wyjątkiem jest kradzież na szkodę osoby najbliższej). Naprawienie szkody przed wyrokiem może jednak istotnie wpłynąć na wymiar kary i na decyzję o warunkowym umorzeniu postępowania. Pomaga też mediacja z pokrzywdzonym (art. 23a k.p.k.), podczas której uzgadnia się formę i termin naprawienia szkody.
Co zrobić po wyroku nakazowym za kradzież?
Na sprzeciw masz 7 dni od doręczenia wyroku, a nie od jego wydania. Sprzeciw nie wymaga uzasadnienia. Zanim go złożysz, oceń, czy po rozprawie kara nie będzie surowsza. Zasady opisałem w poradniku Sprzeciw od wyroku nakazowego.
Czy prowadzi Pan sprawy o kradzież w Chełmie i okolicach?
Tak. Prowadzę sprawy o kradzież i kradzież z włamaniem po obu stronach postępowania: reprezentuję zarówno osoby oskarżone, jak i pokrzywdzone. Występuję przed sądami w Chełmie, Krasnymstawie, Włodawie, Zamościu i Lublinie. Zadzwoń pod numer +48 798 349 750 albo napisz na kancelaria@pkadwokat.pl.
Potrzebujesz pomocy w sprawie o kradzież?
Prowadzę sprawy karne w Chełmie oraz okolicach – jako obrońca i jako pełnomocnik osób pokrzywdzonych. Kontakt: +48 798 349 750, kancelaria@pkadwokat.pl, ul. Sienkiewicza 10 w Chełmie. Możliwa jest także porada online. Koszt porady i prowadzenia sprawy opisałem w cenniku.
Źródło danych: sprawozdanie statystyczne MS-S6R Sądu Rejonowego w Chełmie za 2025 rok, dział 1.1, opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej sądu.
Autor: adw. Piotr Karwacki · stan prawny: październik 2026 r. Próg 800 zł wynika z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Ilustracja wygenerowana przy użyciu AI (Artlist).

