Kontakty z dzieckiem to prawo i obowiązek obojga rodziców, niezależnie od władzy rodzicielskiej (art. 113 § 1 k.r.o.). Jeżeli dziecko mieszka stale u jednego z rodziców, sposób kontaktów z drugim ustalają oni wspólnie, a gdy się nie porozumieją, rozstrzyga sąd opiekuńczy (art. 1131 § 1 k.r.o.). Gdy rodzic, u którego mieszka dziecko, nie wykonuje orzeczenia albo ugody o kontaktach, sąd zagrozi mu zapłatą określonej sumy za każde naruszenie (art. 59815 § 1 k.p.c.).
Co obejmują kontakty z dzieckiem?
Kontakty to nie tylko spotkania. Kodeks wymienia przebywanie z dzieckiem, czyli odwiedziny, spotkania i zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, a także bezpośrednie porozumiewanie się, korespondencję i rozmowy na odległość, w tym przez komunikatory (art. 113 § 2 k.r.o.). W harmonogramie warto więc ustalić także stałe godziny rozmów telefonicznych albo wideo.
Kto ustala harmonogram kontaktów?
Najpierw rodzice. Porozumienie możesz zawrzeć samodzielnie, ale ugoda zawarta przed sądem albo przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd daje więcej: tylko orzeczenie albo taka ugoda pozwalają później żądać od sądu sankcji za jej łamanie. Kierujcie się dobrem dziecka i jego rozsądnymi życzeniami, bo tego samego wymaga od was kodeks.
Gdy porozumienia nie ma, wniosek o uregulowanie kontaktów składasz do sądu opiekuńczego, czyli wydziału rodzinnego i nieletnich sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka (art. 569 § 1 k.p.c.). Jeżeli toczy się sprawa rozwodowa, o kontaktach orzeka sąd okręgowy w wyroku rozwodowym. Dla mieszkańców Chełma to Sąd Okręgowy w Lublinie (więcej w poradniku Rozwód krok po kroku). Na czas sprawy możesz wnieść o zabezpieczenie, czyli tymczasowe uregulowanie kontaktów do wydania orzeczenia. Sąd rozstrzyga o nim po rozprawie, chyba że sprawa nie cierpi zwłoki (art. 7561 k.p.c.). Już w postanowieniu o zabezpieczeniu sąd może, na Twój wniosek, zagrozić drugiemu rodzicowi zapłatą określonej sumy na wypadek naruszenia ustaleń (art. 7562 § 1 k.p.c.).
Jak może wyglądać harmonogram kontaktów?
Przepisy nie podają wzoru. Sąd ustala kontakty indywidualnie, biorąc pod uwagę wiek dziecka, jego plan dnia, odległość między domami i dotychczasowe relacje. Poniższa tabela to przykład, a nie norma.
| Okres | Przykładowe ustalenie |
|---|---|
| Zwykły tydzień | Co drugi weekend od piątku godz. 17:00 do niedzieli godz. 18:00 oraz jedno popołudnie w tygodniu, np. środa 16:00–19:00 |
| Boże Narodzenie | Wigilia i pierwszy dzień świąt na zmianę: w latach parzystych u jednego rodzica, w nieparzystych u drugiego |
| Wielkanoc | Na tej samej zasadzie co Boże Narodzenie, z przesunięciem o rok |
| Ferie i wakacje | Połowa ferii zimowych i dwa tygodnie wakacji letnich; rodzice z wyprzedzeniem ustalają, które to będą tygodnie (np. wakacyjne – z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, tak aby każdy z rodziców mógł zaplanować urlop) |
| Urodziny, Dzień Matki, Dzień Ojca | Kilka godzin w dniu święta z rodzicem, którego ono dotyczy |
| Rozmowy na odległość | Stałe dni i godziny, np. wtorek i czwartek 19:00–19:30 |
| Odbiór i odprowadzenie | Kto odbiera dziecko, skąd i dokąd je odprowadza |
Im dokładniej zapisany harmonogram, tym mniej sporów i tym łatwiej go egzekwować. Zapis „kontakty w uzgodnieniu z matką” brzmi zgodnie, ale w razie konfliktu niczego nie gwarantuje. Ustal też, co się dzieje, gdy święto wypada w weekend drugiego rodzica, i kto pokrywa koszty dojazdów.
Drugi rodzic utrudnia kontakty. Co zrobić?
Jeżeli kontakty są ustalone orzeczeniem albo ugodą przed sądem lub mediatorem, a rodzic, u którego mieszka dziecko, ich nie wykonuje albo wykonuje źle, złóż do sądu opiekuńczego wniosek o zagrożenie mu nakazaniem zapłaty sumy pieniężnej za każde naruszenie. Sąd określa kwotę, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową (art. 59815 § 1 k.p.c.). Jeżeli naruszenia trwają po zagrożeniu, sąd nakazuje zapłatę należnej sumy na Twoją rzecz, liczonej według liczby naruszeń (art. 59816 § 1 k.p.c.). Prawomocne postanowienie jest od razu tytułem wykonawczym, bez klauzuli wykonalności (art. 59816 § 4 k.p.c.).
- Zapisuj każde nieodbyte spotkanie: datę, godzinę, powód podany przez drugiego rodzica.
- Zachowaj wiadomości SMS, e-maile i rozmowy z komunikatorów.
- Przychodź na kontakty punktualnie, także wtedy, gdy spodziewasz się, że dziecko nie zostanie wydane.
- Nie zabieraj dziecka siłą i nie wciągaj go w spór.
Ta sama sankcja działa w drugą stronę. Rodzic uprawniony do kontaktów, który nie przychodzi albo narusza warunki spotkań, też może zostać obciążony zapłatą na rzecz rodzica sprawującego pieczę (art. 59815 § 2 k.p.c.). Na postanowienia w tych sprawach przysługuje zażalenie.
Gdy utrudnianie trwa długo i szkodzi dziecku, sąd może zmienić wcześniejsze rozstrzygnięcie o kontaktach albo o władzy rodzicielskiej, jeżeli wymaga tego dobro dziecka. Kiedy sąd ogranicza albo odbiera władzę rodzicielską, opisuję we wpisie Ograniczenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej.
Kontakty a alimenty
To dwie osobne sprawy. Rodzic, który nie dostaje alimentów, nie może z tego powodu odmówić wydania dziecka. Rodzic, któremu utrudnia się kontakty, nie może z tego powodu przestać płacić. Zaległe alimenty dochodzi się w egzekucji albo w sprawie karnej (niepłacenie alimentów – art. 209 k.k.), a kontakty w trybie opisanym wyżej. O ustalaniu alimentów piszę w poradniku Alimenty na dziecko.
Co mogę zrobić jako adwokat
Pomagam przygotować porozumienie albo plan kontaktów tak, żeby dało się go wykonać i egzekwować. Piszę wnioski o uregulowanie kontaktów i o zabezpieczenie, reprezentuję Cię w sądzie rodzinnym w Chełmie, Krasnymstawie, Włodawie i Zamościu oraz w sprawach rozwodowych przed Sądem Okręgowym w Lublinie. Gdy kontakty są utrudniane, składam wniosek z art. 59815 k.p.c. i zbieram dowody naruszeń.
Zobacz też: Prawo rodzinne i rozwody – adwokat Chełm.
Najczęstsze pytania
Jak często rodzic może widywać dziecko po rozstaniu?
Przepisy nie określają minimum ani maksimum. Częstotliwość ustalają rodzice, a w razie sporu sąd opiekuńczy, kierując się dobrem dziecka, jego wiekiem i rozsądnymi życzeniami. Często spotykany układ to co drugi weekend i jedno popołudnie w tygodniu, ale to nie jest reguła.
Czy mogę nie wydać dziecka, gdy drugi rodzic nie płaci alimentów?
Nie. Kontakty i alimenty to osobne obowiązki. Odmowa wydania dziecka może skończyć się zagrożeniem zapłatą sumy pieniężnej za każde naruszenie (art. 598¹⁵ § 1 k.p.c.). Zaległe alimenty dochodzi się przez komornika.
Co zrobić, gdy matka lub ojciec utrudnia kontakty z dzieckiem?
Jeżeli kontakty wynikają z orzeczenia albo ugody przed sądem lub mediatorem, złóż do sądu opiekuńczego wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty sumy pieniężnej za każde naruszenie (art. 598¹⁵ § 1 k.p.c.). Wcześniej zbierz dowody: wiadomości, notatki z dat, świadków. Bez orzeczenia albo ugody najpierw trzeba kontakty uregulować.
Jak ustalić kontakty z dzieckiem w święta?
Najczęściej święta dzieli się naprzemiennie według lat parzystych i nieparzystych albo dzieli się sam dzień, np. Wigilia u jednego rodzica, pierwszy dzień świąt u drugiego. Zapisz dokładne godziny odbioru i oddania dziecka oraz pierwszeństwo świąt przed zwykłym weekendowym harmonogramem.
Czy dziecko może samo zdecydować o kontaktach?
Nie decyduje samo, ale jego zdanie się liczy. Rodzice i sąd biorą pod uwagę rozsądne życzenia dziecka (art. 113¹ § 1 k.r.o.). Im dziecko starsze i dojrzalsze, tym większą wagę ma jego opinia.
Czy można uregulować kontakty na czas trwania sprawy?
Tak. Razem z wnioskiem albo pozwem możesz złożyć wniosek o zabezpieczenie, czyli tymczasowe ustalenie kontaktów do czasu wydania orzeczenia (art. 756¹ i art. 756² k.p.c.). To ważne, gdy drugi rodzic od miesięcy nie pozwala na spotkania.
Czy prowadzi Pan sprawy o kontakty z dzieckiem w Chełmie i Lublinie?
Tak. Prowadzę sprawy o kontakty przed sądami rejonowymi w Chełmie, Krasnymstawie, Włodawie i Zamościu, a w ramach spraw rozwodowych przed Sądem Okręgowym w Lublinie. Zadzwoń pod numer +48 798 349 750 albo napisz na kancelaria@pkadwokat.pl.
Potrzebujesz pomocy w sprawie o kontakty?
Opisz krótko sytuację i przygotuj dotychczasowe orzeczenia albo ugody. Kontakt: +48 798 349 750, kancelaria@pkadwokat.pl, ul. Sienkiewicza 10 w Chełmie. Możliwa jest także porada online. Koszt porady i prowadzenia sprawy opisałem w cenniku.
Autor: adw. Piotr Karwacki · stan prawny: październik 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Ilustracja wygenerowana przy użyciu AI (Artlist).

